రాష్ట్ర విభజన జరిగి పదేళ్లు పూర్తయ్యిన నేపథ్యంలో, ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉన్న హైదరాబాద్కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఆంధ్రప్రదేశ్కు శాశ్వత రాజధానిని నిర్ణయించే అవసరం ఏర్పడింది. ఈ క్రమంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ తీర్మానాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, లోక్సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 5కు సవరణ చేయబడింది. అనంతరం రాజ్యసభ కూడా దీనికి ఆమోదం తెలిపింది.
అయితే ఈ సవరణతో అమరావతిని ఏకైక శాశ్వత రాజధానిగా కేంద్రం అధికారికంగా నిర్ణయించిందనే ప్రచారం సాగుతోంది. కానీ ఈ వాదనలో నిజం ఉందా అనే ప్రశ్నలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి. పార్లమెంట్ ఆమోదించిన బిల్లులో అమరావతినే ఏకైక రాజధానిగా పేర్కొన్నదా? లేదా రాజధాని పరిధిని స్పష్టంగా నిర్వచించిందా? అనే అంశాలపై స్పష్టత కనిపించడం లేదు.
గతంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర రాజధాని నిర్ణయం పూర్తిగా రాష్ట్ర పరిధిలోనే ఉంటుందని ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుకు తెలిపింది. ఈ నేపథ్యంలో తాజా సవరణ ద్వారా కేంద్రానికి అదనపు అధికారాలు కల్పించబడ్డాయా అనే సందేహాలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ కీలక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు మాత్రం స్పష్టంగా రావడం లేదు.
ఇక చట్టంలో సవరణ జరిగిందని పేర్కొంటూ, అదే చట్టంలోని ఇతర ముఖ్యమైన నిబంధనలను పక్కన పెట్టడం జరుగుతోందనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సెక్షన్ 94(3) ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిలో రాజ్భవన్, హైకోర్టు, సచివాలయం, శాసనసభ, శాసనమండలి వంటి మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి కేంద్రం ప్రత్యేక ఆర్థిక సహాయం అందించాల్సిన బాధ్యత ఉంది. అయితే ఈ నిబంధన అమలు విషయంలో స్పష్టత లేకపోవడం పలు అనుమానాలకు దారి తీస్తోంది.
ఈ నేపథ్యంలో, కేంద్రం చట్టంలోని అన్ని నిబంధనలను సమానంగా అమలు చేయకపోతే, కేవలం సవరణను ఆధారంగా తీసుకుని భవిష్యత్తులో మార్పులు జరగవని చెప్పడం బలహీనంగా కనిపిస్తోందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అదనంగా, చట్టంలో ఎక్కడా అమరావతిని ఏకైక రాజధానిగా పేర్కొనకపోవడం, రాజధాని పరిధిని నిర్ధారించకపోవడం వల్ల భవిష్యత్తులో మార్పులకు అవకాశముందని వారు సూచిస్తున్నారు.
ఇక ఈ బిల్లును ఆధారంగా తీసుకుని జరుగుతున్న ప్రచారం వెనుక రాజకీయ ప్రయోజనాలున్నాయనే వాదనలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భారీ స్థాయిలో భూసేకరణ కోసం రైతులను ప్రభావితం చేయాలనే ఉద్దేశంతో ఈ ప్రచారం జరుగుతోందని కొందరు విమర్శిస్తున్నారు.
మరోవైపు, అమరావతి నిర్మాణానికి సమయపరిమితి ఉన్న నేపథ్యంలో, నిర్దిష్ట ప్రణాళికలు లేకుండా కాలం గడిస్తే భవిష్యత్తులో రైతుల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమయ్యే అవకాశముందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
