ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రైతుల ఆర్థిక పరిస్థితి ఎంత దయనీయంగా మారిందో వెల్లడించే సంచలన నివేదిక వెలుగులోకి వచ్చింది. దేశవ్యాప్తంగా రైతుల అప్పుల భారంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంట్లో వెల్లడించిన గణాంకాలు రాష్ట్రంలో రైతాంగం ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలను స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి. 2025 డిసెంబర్ 31 నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులపై మొత్తం 3,75,254 కోట్ల రూపాయల రుణభారం ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఈ వివరాలను లోక్సభలో అడిగిన లిఖితపూర్వక ప్రశ్నకు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి సమాధానంగా వెల్లడించారు.
అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం రాష్ట్రంలో రైతులపై 2,01,744 కోట్ల రూపాయల పంట రుణాలు ఉండగా, టర్మ్ లోన్లు 1,73,510 కోట్ల రూపాయలుగా నమోదయ్యాయి. ఈ రెండు కలిపి మొత్తం రుణభారం 3,75,254 కోట్ల రూపాయలకు చేరింది. ఈ పరిస్థితితో దేశంలో రైతుల అప్పుల భారంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండో స్థానానికి చేరుకుంది. మొదటి స్థానంలో తమిళనాడు ఉండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ తరువాతి స్థానంలో నిలిచింది. అదే సమయంలో పొరుగు రాష్ట్రం తెలంగాణలో రైతులపై ఉన్న మొత్తం అప్పు 1,75,960 కోట్ల రూపాయలుగా నమోదైంది.
రాష్ట్రంలో రైతులు ఎదుర్కొంటున్న ఈ పరిస్థితికి ప్రభుత్వ విధానాలే కారణమని రైతు సంఘాలు తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నాయి. అధికారంలోకి రావడానికి ముందు రైతులకు ఇచ్చిన హామీలు అమలు చేయడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందని వారు ఆరోపిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా “అన్నదాత సుఖీభవ” వంటి పథకాలలో కోతలు, పెట్టుబడి సాయం సకాలంలో అందకపోవడం వల్ల రైతులు పంటలు వేయడానికి అప్పులపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడిందని చెబుతున్నారు.
ఇక ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల పంటలు నష్టపోయినా ప్రభుత్వం నుండి తగిన సహాయం అందడం లేదని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మార్కెట్లో దళారుల ఆధిపత్యం పెరగడంతో పండించిన పంటకు గిట్టుబాటు ధర దక్కడం లేదని రైతు సంఘాలు అంటున్నాయి. ఈ పరిస్థితులన్నింటి కారణంగా రైతులు అప్పుల బారిన పడుతూ తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారని చెబుతున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో లోక్సభలో వెల్లడైన గణాంకాలు రాష్ట్రంలో రైతుల పరిస్థితిపై మరోసారి పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారి తీశాయి. ఇప్పటికే రాష్ట్రంలో పలు ప్రాంతాల్లో రైతుల ఆత్మహత్యలు జరుగుతున్నాయని, అలాంటి సమయంలో ప్రభుత్వం తగిన చర్యలు తీసుకోవడం లేదని రైతులు వాపోతున్నారు. రైతాంగాన్ని ఆదుకోవడానికి తక్షణ చర్యలు అవసరమని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.
