కూటమి ప్రభుత్వం కోతల ప్రభుత్వంగా మారిందా?

రాష్ట్రంలో సంక్షేమ పథకాల (Welfare Schemes) అమలులో కోతలు విధించడం, కొన్ని కీలక పథకాల కోసం సరిపడా నిధులు కేటాయించకపోవడం వంటి అంశాలపై మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ (YS Jagan Mohan Reddy) ప్రెస్‌మీట్‌ (Press Meet)లో కూటమి ప్రభుత్వాన్ని (Coalition Government) తీవ్రంగా ప్రశ్నించారు. ఆయన ప్రస్తావించిన గణాంకాల ప్రకారం రాష్ట్రంలో విద్యార్థుల సంఖ్య తగ్గుదలతో పాటు సంక్షేమ పథకాల అమలుపై కూడా పలు సందేహాలు తలెత్తుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో (Andhra Pradesh) విద్యార్థుల నమోదు గణాంకాలను (Student Enrollment Statistics) పరిశీలిస్తే ఆందోళనకర పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. 2023-24 విద్యాసంవత్సరంలో మొత్తం 87,41,885 మంది విద్యార్థులు నమోదు కాగా, 2024-25 నాటికి ఈ సంఖ్య 84,54,817కు తగ్గింది. అంటే కేవలం ఒక్క ఏడాదిలోనే దాదాపు 2,87,000 మందికి పైగా విద్యార్థుల నమోదు తగ్గినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వ అనుబంధ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల నమోదు 4,30,392 మేర తగ్గడం విద్యా రంగ భవిష్యత్తుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.

ఇక సంక్షేమ పథకాల అమలు విషయంలో కూడా బడ్జెట్ కేటాయింపులపై (Budget Allocations) సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రస్తుత ఎల్పీజీ ధరలు, పీఎం ఉజ్వల యోజన కింద ఉన్న లబ్ధిదారుల సంఖ్యను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే “దీపం” పథకం (Deepam Scheme) కింద మూడు ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్లు అందించేందుకు సుమారు రూ.3,990.76 కోట్ల సబ్సిడీ అవసరం అవుతుంది. అయితే 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సవరించిన అంచనాల ప్రకారం కేవలం రూ.2,199.99 కోట్లే ఖర్చు చేయనున్నట్లు చూపించారు. ఇక 2026-27 బడ్జెట్‌లో ఈ పథకానికి కేవలం రూ.2,601 కోట్లు మాత్రమే కేటాయించారు. ఈ తక్కువ కేటాయింపుల కారణంగా సుమారు 47 లక్షల కుటుంబాలు ఈ పథకం ప్రయోజనాలను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.

అదేవిధంగా ఎన్నికల సమయంలో ప్రధాన హామీగా ప్రకటించిన “తల్లికి వందనం” (Talliki Vandanam Scheme) పథకానికి సంబంధించిన కేటాయింపులపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ఈ పథకం కింద ప్రతి విద్యార్థికి లబ్ధి అందిస్తామని కూటమి ప్రభుత్వం ప్రకటించినప్పటికీ, బడ్జెట్ లో చూపించిన రూ.9,668 కోట్ల కేటాయింపులకు విరుద్ధంగా వాస్తవంగా రూ.8,456 కోట్లు మాత్రమే కేటాయించినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రస్తుతం ఉన్న 87,41,885 మంది విద్యార్థులకు ఈ పథకాన్ని పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలంటే సుమారు రూ.13,112 కోట్లు అవసరం అవుతాయని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఇక రాష్ట్రంలో 50 నుండి 59 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల జనాభా సుమారు 40,25,895 మంది ఉన్నట్లు గణాంకాలు తెలియజేస్తున్నాయి. వీరిలో దాదాపు 80 శాతం మంది సంబంధిత సామాజిక వర్గాలకు చెందినవారని భావిస్తే ఆ సంఖ్య 32,20,706కి చేరుతుంది. అందులో అర్హత ప్రమాణాలు నెరవేర్చని వారు 40 శాతం వరకు ఉన్నప్పటికీ కనీసం 20 లక్షల మంది ఈ పథకాల ప్రయోజనాలకు అర్హులుగా ఉండే అవకాశముందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఈ గణాంకాలన్నింటినీ పరిశీలిస్తే విద్యార్థుల నమోదు తగ్గుదల, సంక్షేమ పథకాల అమలుకు అవసరమైన నిధులు మరియు బడ్జెట్‌లో చూపిస్తున్న కేటాయింపుల మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం కనిపిస్తున్నట్లు రాజకీయ వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. ప్రభుత్వం ప్రకటించిన హామీలు ఎంతవరకు అమలవుతాయి? సంక్షేమ పథకాల కోసం వాస్తవంగా ఎంత నిధులు అందుబాటులో ఉంటాయి? కూటమి ప్రభుత్వం కోతల ప్రభుత్వంగా మారిందా అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లోనే కాక ప్రజల్లో కూడా చర్చనీయాంశంగా మారుతున్నాయి.