ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రరూపం దాల్చుతున్నాయి. పంటలు ఎండిపోతుండగా, రైతులు తీవ్ర ఆందోళనకు గురవుతున్నారు. రాష్ట్రంలోని అనేక జిల్లాల్లో రైతు సంఘాలు, విపక్ష పార్టీలు ప్రభావిత ప్రాంతాలను వెంటనే కరువు మండలాలుగా ప్రకటించాలని ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. అయితే పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉన్నప్పటికీ ప్రభుత్వం ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవడంలో విఫలమైందనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
రాష్ట్రంలోని మొత్తం 687 మండలాల్లో 625 మండలాలపై కరువు ప్రభావం కనిపిస్తున్నప్పటికీ, బాధిత రైతులకు భరోసా కల్పించే చర్యలు చేపట్టడంలో ప్రభుత్వం నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శిస్తోందని రైతు సంఘాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. జూన్, జూలై, ఆగస్టు నెలల్లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వర్షపాతం భారీగా తగ్గిందని, పలు ప్రాంతాల్లో సాధారణ వర్షపాతం కంటే తీవ్ర లోటు నమోదైందని వారు పేర్కొంటున్నారు.
కోస్తాంధ్రతో పాటు రాయలసీమ ప్రాంతాల్లోనూ వర్షాభావం రైతాంగాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తోంది. వర్షాలు లేక ఇప్పటికే వేసిన నార్లు ఎండిపోతుండగా, తదుపరి సాగుపై కూడా రైతుల్లో అనిశ్చితి నెలకొంది. ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ, దానికి అనుగుణంగా ముందస్తు ప్రణాళికలు రూపొందించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందని విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
రాయలసీమలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా ఉందని రైతులు చెబుతున్నారు. శ్రీశైలం జలాశయానికి నీరు చేరినప్పటికీ పోతిరెడ్డిపాడు ద్వారా రాయలసీమ ప్రాంతాలకు అవసరమైన మేర నీటి విడుదల జరగలేదని ఆరోపిస్తున్నారు. విద్యుత్ ఉత్పత్తి పేరుతో నీటిని వినియోగిస్తుండగా, రాయలసీమలోని పలు ప్రాజెక్టులు డెడ్ స్టోరేజ్ స్థాయికి చేరుతున్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కేసీ కెనాల్ పరిధిలోని రైతులు సాగునీటి విడుదల కోసం పోరాడుతున్నప్పటికీ ప్రభుత్వం స్పందించడం లేదని విమర్శిస్తున్నారు.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం తక్షణమే చొరవ తీసుకుని కరువు ప్రభావిత మండలాలను గుర్తించి అధికారికంగా ప్రకటించాలని రైతు సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. కరువు మండలాల ప్రకటన ద్వారా రైతులకు కొంత ఉపశమనం లభించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రక్రియలో జాప్యం చేయడం వల్ల నష్టం మరింత పెరుగుతోందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
కరువు మండలాలుగా అధికారికంగా ప్రకటించిన ప్రాంతాల్లో రైతులకు, గ్రామీణ ప్రజలకు పలు రకాల సహాయక చర్యలు అందే అవకాశం ఉంటుంది. పంట నష్టం తీవ్రంగా ఉన్న రైతులకు పెట్టుబడి రాయితీ, నష్టపరిహారం అందించవచ్చు. పంట రుణాల రీషెడ్యూలింగ్ ద్వారా రైతులకు తక్షణ రుణభారం నుంచి ఉపశమనం కల్పించే అవకాశం ఉంటుంది.
అదేవిధంగా పంట బీమా పరిహారం ప్రక్రియ వేగవంతం కావడానికి, తదుపరి సాగు కోసం విత్తనాలు, ఇతర వ్యవసాయ ఇన్‌పుట్‌లపై సహాయం అందించడానికి అవకాశం ఉంటుంది. ఉపాధి హామీ పథకం కింద కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో అదనపు పనిదినాలు కల్పించడం ద్వారా గ్రామీణ వలసలను తగ్గించవచ్చు.
తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడి ఉన్న ప్రాంతాల్లో తాగునీటి సరఫరా కోసం ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవడంతో పాటు పశువుల కోసం పశుగ్రాస కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సమగ్ర కరువు నివేదికను కేంద్రానికి పంపితే, పరిస్థితిని బట్టి కేంద్ర సహాయక నిధుల కోసం కూడా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇన్ని ప్రయోజనాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, కరువు ప్రభావిత మండలాల ప్రకటనలో ప్రభుత్వం ఎందుకు జాప్యం చేస్తోందన్న ప్రశ్న రైతుల నుంచి వినిపిస్తోంది. పంటలు కళ్లముందే ఎండిపోతుంటే అధికారిక ప్రకటనల కోసం ఎదురుచూడటం రైతులకు మరింత భారంగా మారుతోందని వారు అంటున్నారు.
కరువు వచ్చిన తర్వాత చర్యలు తీసుకోవడం కంటే, నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు ముందుగానే స్పందించడమే ప్రభుత్వ బాధ్యత. రైతుల ఆవేదనను గుర్తించి, వాస్తవ పరిస్థితులను అంచనా వేసి, ప్రభావిత మండలాలను వెంటనే కరువు ప్రాంతాలుగా ప్రకటించి సహాయక చర్యలు ప్రారంభించాలని రైతు సంఘాలు, విపక్ష పార్టీలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం ఇకనైనా స్పందిస్తుందా? లేక ప్రకటనల జాప్యంతో రైతుల నష్టాలు మరింత పెరగనిస్తుందా అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
