పిల్లలకు ఇంటర్నెట్ (Internet) వినియోగాన్ని పూర్తిగా నిషేధించలేమని సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) స్పష్టం చేసింది. ఇంటర్నెట్‌ను వినియోగించే హక్కు (Right to Access the Internet) పిల్లలతో సహా ప్రతి వ్యక్తికి రాజ్యాంగం (Constitution) కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కుల్లో భాగమని పేర్కొంది. పిల్లల ఆన్‌లైన్ భద్రత పేరుతో ఇంటర్నెట్ ప్రాప్యతపై సంపూర్ణ నిషేధం విధించడం వారి ప్రాథమిక హక్కులకు విఘాతం కలిగించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో (Andhra Pradesh) చిన్నారుల సోషల్ మీడియా వినియోగంపై ఆంక్షలు విధించాలని కూటమి ప్రభుత్వం (Coalition Government) యోచిస్తున్న తరుణంలో సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
జస్టిస్ జేబీ పార్దివాలా(Justice J.B. Pardiwala), జస్టిస్ కే వినోద్ చంద్రన్‌లతో(Justice K. Vinod Chandran) కూడిన ధర్మాసనం అక్టోబర్ 15న ఇచ్చిన ఉత్తర్వుల్లో రాజ్యాంగంలోని 21వ అధికరణ, 19(1)(ఎ) అధికరణల కింద ఇంటర్నెట్ ప్రాప్యత, వినియోగ హక్కులకు రక్షణ ఉంటుందని పేర్కొంది. వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా పిల్లలకూ ప్రాథమిక హక్కులు ఉంటాయని, ఆన్‌లైన్ భద్రత పేరుతో వారికి ఇంటర్నెట్‌ను పూర్తిగా దూరం చేయలేమని స్పష్టం చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 13 ఏళ్లలోపు పిల్లలు సోషల్ మీడియాను వినియోగించకుండా నిషేధం విధించే అంశాన్ని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు (Chief Minister Chandrababu Naidu) గతంలో ప్రస్తావించారు. ఐటీ, విద్యాశాఖ మంత్రి నారా లోకేశ్(Nara Lokesh) సైతం 16 ఏళ్లలోపు పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగంపై ఆంక్షలు విధించే ఆలోచనను వెల్లడించారు. పిల్లలను హానికరమైన ఆన్‌లైన్ కంటెంట్ నుంచి రక్షించడం, సోషల్ మీడియా వల్ల ఎదురయ్యే ప్రమాదాలను తగ్గించడం ఈ ప్రతిపాదనల ప్రధాన ఉద్దేశమని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
అయితే, సుప్రీంకోర్టు తాజా వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదనల రాజ్యాంగబద్ధతపై చర్చ మొదలైంది. పిల్లల ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై సంపూర్ణ నిషేధం విధించడం వారి భావప్రకటన స్వేచ్ఛ, సమాచారాన్ని పొందే హక్కులను ప్రభావితం చేయవచ్చని ధర్మాసనం హెచ్చరించింది. ఈ ఉత్తర్వులతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తీసుకునే ఏ నిర్ణయమైనా రాజ్యాంగ సూత్రాలు(Constitutional Principles), ప్రాథమిక హక్కులకు అనుగుణంగా ఉండాల్సి ఉంటుంది.
పిల్లలను ఆన్‌లైన్ ప్రమాదాల నుంచి రక్షించాల్సిన అవసరాన్ని సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది. అదే సమయంలో వారి స్వేచ్ఛకు భంగం కలగకుండా భద్రతా చర్యలు చేపట్టాలని సూచించింది. విద్య, సమాచారం, సమాచార మార్పిడికి ఇంటర్నెట్ కీలక సాధనమని, ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లో నివసించే పిల్లలు, ప్రత్యేక అవసరాలున్న చిన్నారులకు ఇది ఎంతో ఉపయోగకరమని పేర్కొంది.
చట్టపరమైన నిషేధాలు ఉన్నప్పటికీ పిల్లలు ఇంటర్నెట్‌ను వినియోగించే అవకాశం ఉందని, అలాంటి పరిస్థితుల్లో వారు నియంత్రణ లేని ప్లాట్‌ఫామ్‌ల వైపు మళ్లి మరింత ప్రమాదంలో పడవచ్చని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. వయోపరిమితులను ఉల్లంఘిస్తే శిక్ష పడుతుందనే భయంతో ఆన్‌లైన్ వేధింపులు, దోపిడీ వంటి ఘటనలను తల్లిదండ్రులకు తెలియజేయడానికి కూడా పిల్లలు వెనుకాడవచ్చని హెచ్చరించింది.
సంపూర్ణ నిషేధానికి బదులుగా తల్లిదండ్రుల సమ్మతి, పర్యవేక్షణ, పిల్లల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన సురక్షిత సోషల్ మీడియా మోడ్‌లు వంటి చర్యలను పరిశీలించాలని సూచించింది. అయితే, పెద్దల కోసం ఉద్దేశించిన కంటెంట్ సహా పిల్లలకు స్వభావరీత్యా హానికరమైన నిర్దిష్ట కంటెంట్‌పై ప్రభుత్వాలు ఆంక్షలు విధించవచ్చని స్పష్టం చేసింది.
డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో చిన్నారులకు సంబంధించిన లైంగిక దోపిడీ, వేధింపుల కంటెంట్ వ్యాప్తిపై జస్ట్ రైట్స్ ఫర్ చిల్డ్రన్ అలయన్స్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను విచారిస్తున్న సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు ఈ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
మైనర్లను అసభ్యకరంగా చిత్రీకరించే లైంగిక కంటెంట్‌ను గుర్తించి తొలగించేందుకు వీలుగా జాతీయ స్థాయి డేటాబేస్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఆన్‌లైన్‌లో చిన్నారులపై జరిగే దోపిడీని అరికట్టేందుకు సోషల్ మీడియా సంస్థలు, పోలీసు విభాగాలు, ప్రభుత్వ శాఖలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కిచెప్పింది.
ఇంటర్నెట్‌పై సంపూర్ణ నిషేధం విధించడం పరిష్కారం కాదని, అక్రమమైన, హానికరమైన కంటెంట్‌ను గుర్తించి తొలగించే సమర్థవంతమైన చర్యలకు అది ప్రత్యామ్నాయం కాలేదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగంపై ఆంక్షలు విధించాలని భావిస్తున్న చంద్రబాబు, నారా లోకేశ్ ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనలకు సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యలు కీలక రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలను ముందుకు తెచ్చాయి. పిల్లల భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిందేనని, అయితే ఆ పేరుతో వారి ప్రాథమిక హక్కులను పూర్తిగా పరిమితం చేయకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఇక ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వయస్సు ఆధారిత నిషేధాల దిశగా ముందుకు వెళ్తుందా? లేక తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ, పిల్లలకు అనుకూలమైన ఖాతాలు, హానికరమైన కంటెంట్‌పై కఠిన చర్యలు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంచుకుంటుందా? అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
