వెలిగొండ ప్రాజెక్టు కోసం 1980 నుంచే కమ్యూనిస్టు నాయకులు, రైతు సంఘాలు సుదీర్ఘ పోరాటం చేశాయి. వారి ఉద్యమ స్ఫూర్తికి గౌరవంగా దివంగత ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు పూల సుబ్బయ్య పేరును వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు పెట్టారు.
అయితే, 1996లో తానే వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశానంటూ ప్రస్తుతం చంద్రబాబు నాయుడు చేస్తున్న ప్రచారంపై కమ్యూనిస్టు నాయకులు సంచలన విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చారు. శంకుస్థాపనకు ముందు జరిగిన ఉద్యమాలు, ఆ తర్వాత చంద్రబాబు చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రాజెక్టు చరిత్రపై కొత్త చర్చకు దారితీశాయి.
కమ్యూనిస్టు నాయకుల వివరాల ప్రకారం, 1996 జనవరిలో మార్కాపురం, కనిగిరి ప్రాంత కార్యకర్తలతో కలిసి 125 గ్రామాల్లో కరపత్రాల ద్వారా వెలిగొండ ప్రాజెక్టు కోసం విస్తృత ప్రచారం నిర్వహించారు. అనంతరం ఫిబ్రవరి 25న మార్కాపురంలో రైతు సంఘం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన సదస్సుకు సుమారు నాలుగు వేల మంది ప్రజలు హాజరయ్యారు. ఈ కార్యక్రమంలో టీడీపీ, సీపీఐ నాయకులు కూడా పాల్గొన్నారు.
ప్రజల నుంచి వచ్చిన భారీ స్పందన నేపథ్యంలోనే 1996 మార్చి 15న గొట్టిపడియ వద్ద చంద్రబాబు నాయుడు శంకుస్థాపన చేశారని కమ్యూనిస్టు నాయకులు పేర్కొన్నారు. అయితే అదే ఏడాది జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల అనంతరం కనిగిరి పర్యటనలో చంద్రబాబు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం సాధ్యం కాదని ప్రకటించారని వారు గుర్తుచేశారు. ఇప్పుడు శంకుస్థాపనను మాత్రమే ప్రస్తావిస్తూ ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి పూర్తి క్రెడిట్ తీసుకునే ప్రయత్నం జరుగుతోందని వారి వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి.
చంద్రబాబు చేసిన ఆ ప్రకటన తర్వాత రైతు సంఘం ఆధ్వర్యంలో వెలిగొండ కోసం ఉద్యమాలు మరింత ఉధృతం చేశామని కమ్యూనిస్టు నాయకులు తెలిపారు. 2004 అక్టోబర్‌లో వైయస్ రాజశేఖర రెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాతే ప్రాజెక్టు నిర్మాణ పనులు వాస్తవంగా ప్రారంభమయ్యాయని పేర్కొన్నారు.
గొట్టిపడియ, సుంకేసుల, కాకర్ల ప్రాంతాల్లో ఉన్న గ్యాపులను పూడ్చే పనులు చేపట్టి పూర్తి చేశారని, వైయస్సార్ పాలనలోనే జంట సొరంగాల నిర్మాణం వేగంగా సాగిందని వెల్లడించారు. వెలిగొండ ప్రాజెక్టు చరిత్రలో ఉద్యమకారుల పోరాటం, వైయస్సార్ ప్రభుత్వ నిర్మాణాత్మక చర్యలను విస్మరించి కేవలం శంకుస్థాపన ఆధారంగా క్రెడిట్ తీసుకోవడం సరైనదా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.
