మావిగన్‌తోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక భవిష్యత్తు ? ప్రపంచ నమూనాలు చెబుతున్న ఆసక్తికర నిజాలు!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పట్టణాభివృద్ధి (Urban Development) ఒకే నగరానికి పరిమితం కాకుండా ‘మెగా-రీజియన్'(Mega Region) నమూనా వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh) అభివృద్ధికి వైఎస్ జగన్ (YS Jagan Mohan Reddy) ప్రతిపాదించిన మావిగన్(MAVIGUN) (మచిలీపట్నం–విజయవాడ–గుంటూరు) నమూనా ఇప్పుడు విస్తృత చర్చకు దారితీసింది. ఒకే గ్రీన్‌ఫీల్డ్ రాజధానిపై (Greenfield Capital City) భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టడం కంటే, ఇప్పటికే అభివృద్ధి చెందిన నగరాలను అనుసంధానిస్తూ ఒక సమగ్ర ఆర్థిక కారిడార్‌ను నిర్మించడం ద్వారా వేగవంతమైన, సమతుల్యమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుందని పలువురు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

ఈ ప్రతిపాదన ప్రపంచంలో ఇప్పటికే విజయవంతంగా అమలవుతున్న పలు మెగా-రీజియన్ నమూనాలకు దగ్గరగా ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. చైనాలోని (China) జింగ్-జిన్-జీ (Jing-Jin-Ji) ప్రాంతం అభివృద్ధిని వికేంద్రీకరించి భారీ ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించింది. అలాగే అమెరికాలోని బోస్‌-వాష్(BosWash), చి-పిట్స్ (Chi-Pitts) వంటి పట్టణ సముదాయాలు నగరాల అనుసంధానంతో అభివృద్ధి చెందిన ఉదాహరణలుగా నిలిచాయి. మలేషియాలోని ఇస్కందర్ ఎకనామిక్ రీజియన్ విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తూ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలిగా అభివృద్ధి చెందింది.

మావిగన్ వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఆర్థిక సూత్రం అగ్లోమరేషన్ ఎకానమీ(Agglomeration Economy). పరిశ్రమలు, రవాణా వ్యవస్థలు, మానవ వనరులు, సేవలు ఒకే ఆర్థిక వలయంలో సమీకృతమైతే ఉత్పత్తి వ్యయం తగ్గడం, పెట్టుబడులు పెరగడం, ఉపాధి అవకాశాలు విస్తరించడం వంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయని ఆర్థిక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఈ నమూనా ద్వారా అభివృద్ధి కేవలం ఒకే నగరానికి పరిమితం కాకుండా మొత్తం కారిడార్‌లో విస్తరించే అవకాశం ఉంది. మచిలీపట్నం పోర్టు, విజయవాడ విమానాశ్రయం, రైల్వే జంక్షన్, గుంటూరు పారిశ్రామిక ప్రాంతాలు పరస్పరం అనుసంధానమైతే లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యం పెరిగి కొత్త పరిశ్రమలు, ఉపాధి అవకాశాలకు మార్గం సుగమం కావచ్చని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.

భారతదేశంలో కూడా ఇలాంటి నమూనాలు ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్నాయి. దాద్రి–నోయిడా–ఘజియాబాద్ ప్రాంతం, ముంబై–థానే–పూణే, చెన్నై–బెంగళూరు, చెన్నై–కన్యాకుమారి పారిశ్రామిక కారిడార్లు ప్రాంతీయ ఆర్థికాభివృద్ధికి కీలక కేంద్రాలుగా ఎదిగాయి. ఈ అనుభవాలు మావిగన్ వంటి రాజధాని కారిడార్ నమూనాలపై మరింత ఆసక్తిని పెంచుతున్నాయి.

ఆర్థిక పరంగా కూడా మావిగన్‌కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉందని కొందరు నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అమరావతి తరహా గ్రీన్‌ఫీల్డ్ నగర నిర్మాణానికి లక్షల కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని అంచనాలు ఉండగా, ఇప్పటికే ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలను వినియోగిస్తూ మావిగన్ అభివృద్ధి చేపడితే వ్యయం గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడుతున్నారు. రోడ్లు, రైల్వేలు, పోర్టులు, విమానాశ్రయాలతో పాటు భవిష్యత్తులో బస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ వంటి ఆధునిక రవాణా వ్యవస్థలు అభివృద్ధి చేస్తే ఈ ప్రాంతం మరింత వేగంగా ఎదిగే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.

మావిగన్ అనేది కేవలం మూడు నగరాల సమాహారం మాత్రమే కాదు. ఇది ప్రాంతీయ సమతుల్య అభివృద్ధి, తక్కువ వ్యయంతో అధిక ఆర్థిక ఫలితాలు, మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాలు, ప్రపంచ స్థాయి పెట్టుబడులను ఆకర్షించే లక్ష్యంతో రూపొందించబడిన అభివృద్ధి దిశగా పలువురు విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. ఈ రాజధాని నమూనా అమలైతే ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను అంతర్జాతీయ స్థాయి ఆర్థిక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే అవకాశాలపై చర్చ మరింత వేగం పుంజుకుంటోంది.