ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో (Andhra Pradesh) రాజధాని(Capital) అంశం మరోసారి ప్రధాన చర్చగా మారింది. వైఎస్సార్సీపీ(YSRCP) అధినేత, ప్రతిపక్ష నేత వైఎస్ జగన్మోహన్రెడ్డి (Y.S. Jagan Mohan Reddy) ఇటీవల నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో తమ రాజధాని విజన్గా మావిగన్(MAVIGUN) (మచిలీపట్నం–విజయవాడ–గుంటూరు)ను ప్రకటించడం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చర్చకు దారి తీసింది. రాబోయే ఎన్నికల్లో మావిగన్ను అధికారికంగా మేనిఫెస్టోలో (Manifesto) పొందుపరుస్తామని, ఈ అభివృద్ధి నమూనాను సమర్థించే ప్రజలు తమకు మద్దతు ఇస్తారని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో కేవలం అమరావతి 29 గ్రామాలకే పరిమితమైన అభివృద్ధిని కోరుకునేవారు తెలుగుదేశం పార్టీకి (Telugu Desam Party) ఓటు వేస్తారని వ్యాఖ్యానించారు. దీంతో అమరావతి వర్సెస్ మావిగన్ (Amaravati VS MAVIGUN) అనే చర్చ రాజకీయ, సామాజిక, డిజిటల్ వేదికల్లో విస్తృతంగా సాగుతోంది.
అమరావతి ప్రాజెక్టుపై కొనసాగుతున్న విమర్శలు
జగన్ ప్రతిపాదించిన మావిగన్ అంశం కంటే ముందే అమరావతి నిర్మాణ వ్యయాలపై వైఎస్సార్సీపీ(YSRCP) తీవ్ర విమర్శలు చేస్తూ వస్తోంది. నిర్మాణ రంగానికి చెందిన కొందరు నిపుణులు కూడా అమరావతి ప్రాజెక్టులో నిర్మాణ ఖర్చులు(Construction Costs), భూముల కేటాయింపులు(Land Allocations), టెండర్ విలువలు(Tender Values), అప్పుల నిర్వహణపై (Debt Management) అనేక ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు.
వారి వాదన ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు చదరపు అడుగుకు సుమారు రూ.4,645 వ్యయంతో నిర్మాణం పూర్తవుతుండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ సెక్రటేరియట్ టవర్ల (Andhra Pradesh Secretariat Towers) నిర్మాణానికి చదరపు అడుగుకు రూ.20,497 వరకు అంచనా వ్యయం చూపించడం అసాధారణమని పేర్కొంటున్నారు. ప్రైవేట్ నిర్మాణ సంస్థలు భూమి కొనుగోలు చేసి, నిర్మాణ సామగ్రి ఖర్చులతో కలిపి రూ.5,000–6,000 మధ్యే నిర్మాణం పూర్తి చేయగలిగితే, ప్రభుత్వానికి భూమి, ఇసుక వంటి వనరులు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ ఎందుకు అంత భారీ వ్యయం చూపుతున్నారనే ప్రశ్నను లేవనెత్తుతున్నారు.
అలాగే 2018లో రూ.2,271 కోట్లుగా ఉన్న ఐదు టవర్ల టెండర్ (Five Towers Tender) విలువ ప్రస్తుతం రూ.10,665 కోట్లకు పెరగడం, జాతీయ రహదారుల సగటు కిలోమీటర్ వ్యయం రూ.24 కోట్లుగా ఉండగా అమరావతిలో రోడ్లకు రూ.53 కోట్లు, ఫ్లైఓవర్లకు రూ.189 కోట్లు ఖర్చు చేస్తున్నట్లు పేర్కొనడం కూడా విమర్శలకు కారణమవుతోంది.
ప్రపంచ బ్యాంకుకు గజం విలువ రూ.50,000గా చూపించగా, 2025లో జరిగిన వాస్తవ భూ లావాదేవీల్లో అదే భూమి విలువ సుమారు రూ.7,500 మాత్రమే ఉండడం ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తోందని విమర్శకులు అంటున్నారు. భూముల కేటాయింపుల్లో కొందరు అనుకూల వ్యక్తులకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారని, భూములిచ్చిన రైతుల్లో చాలామందికి వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ప్లాట్లు కేటాయించారని కూడా ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
భారీ అప్పులు.. ఆర్థిక భారం
అమరావతి ప్రాజెక్టు (Amaravati Project) కోసం ఇప్పటికే రూ.47,387 కోట్ల వరకు అప్పులు తీసుకున్నట్లు, వీటిపై 8 నుంచి 10 శాతం వరకు వడ్డీ చెల్లించాల్సి వస్తోందని విమర్శకులు చెబుతున్నారు. 2025–27 మధ్య రాష్ట్ర ఖజానా నుంచి రూ.9,200 కోట్ల వరకు ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోందని, ఇది ప్రభుత్వం చెబుతున్న “సెల్ఫ్ ఫైనాన్సింగ్”(Self Financing) సిద్ధాంతానికి విరుద్ధంగా ఉందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై వంటి మెట్రో నగరాలతో పోటీ పడే స్థాయికి అమరావతి చేరుకోవడానికి దశాబ్దాల సమయం పడుతుందని, అప్పటికి ఆ నగరాలు మరింత ముందుకు వెళ్లిపోతాయని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. మొత్తం అమరావతి మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణానికి రూ.2 లక్షల కోట్ల నుంచి రూ.5 లక్షల కోట్ల వరకు అవసరమవుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇక కూటమి ప్రభుత్వం (Coalition Government) అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత 25 నెలల్లో రాష్ట్ర అప్పులు రూ.3.55 లక్షల కోట్లకు చేరినట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. అదే సమయంలో ఆర్బీఐ (RBI) వద్ద కనీస నగదు నిల్వను ప్రభుత్వం కేవలం ఎనిమిది రోజులు మాత్రమే నిర్వహించగలిగిందని, మిగతా రోజులన్నీ స్పెషల్ డ్రాయింగ్ ఫెసిలిటీ, వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు, ఓవర్డ్రాఫ్ట్లపై ఆధారపడిందని పలు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
మావిగన్ అంటే ఏమిటి?
మావిగన్(MAVIGUN) అంటే మచిలీపట్నం–విజయవాడ–గుంటూరు నగరాలను ఒక సమగ్ర ఆర్థిక కారిడార్గా అభివృద్ధి చేయాలనే ప్రతిపాదన. ఇప్పటికే ఉన్న మౌలిక వసతులను అనుసంధానిస్తూ ఈ మూడు నగరాలను ఒకే మహానగరంగా తీర్చిదిద్దాలనే ఆలోచనగా దీనిని వైఎస్సార్సీపీ(YSRCP) వివరిస్తోంది.
ఈ ప్రతిపాదనకు లెక్కల ప్రకారం, అమరావతిలో లక్షల కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేయకుండా సుమారు రూ.20 వేల కోట్ల వ్యయంతోనే మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసి ఒక సమగ్ర నగర వ్యవస్థను రూపొందించవచ్చని వాదిస్తున్నారు.
మావిగన్ వల్ల చెప్పబడుతున్న ప్రయోజనాలు
మచిలీపట్నం పోర్టు, విజయవాడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, గుంటూరులోని విద్యా సంస్థలు, మూడు నగరాల్లో ఇప్పటికే ఉన్న రైల్వే స్టేషన్లు, జాతీయ రహదారుల అనుసంధానం వంటి మౌలిక సదుపాయాలు మావిగన్కు బలంగా నిలుస్తాయని చెబుతున్నారు.
ఈ కారిడార్ అభివృద్ధి చెందితే పారిశ్రామిక పెట్టుబడులు పెరిగి, రవాణా ఖర్చులు తగ్గి, మచిలీపట్నం నుంచి గుంటూరు వరకు భూముల విలువలు పెరిగి కనీసం మూడు జిల్లాల ప్రజలకు ప్రత్యక్ష ఆర్థిక ప్రయోజనం కలుగుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇప్పటికే ఉన్న మౌలిక వసతులను వినియోగించడం వల్ల కొత్తగా భారీ స్థాయిలో భూముల సమీకరణ అవసరం ఉండదని, ఖర్చు కూడా గణనీయంగా తగ్గుతుందని, దీంతో రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని వాదిస్తున్నారు.
డిజిటల్ వేదికల్లో మావిగన్కు పెరుగుతున్న మద్దతు
జగన్ మావిగన్ ప్రతిపాదన చేసిన తర్వాత సోషల్ మీడియా, యూట్యూబ్, డిజిటల్ మీడియా వేదికల్లో అనేక పోల్స్ నిర్వహించబడ్డాయి. వాటిలో ఎక్కువ శాతం ఓటర్లు మావిగన్కు మద్దతు తెలపడం విశేషంగా కనిపిస్తోంది.
జర్నలిస్ట్ సాయి పోల్ (26 వేల ఓట్లు)
ప్రశ్న: “అమరావతి ఎజెండా మీది.. మావిగన్ ఎజెండా మాది” అన్న జగన్ వ్యాఖ్యలపై మీ అభిప్రాయం?
విజయవాడ–గుంటూరు–మచిలీపట్నం (మావిగన్) – 63%
29 గ్రామాల అమరావతి – 20%
సీఆర్డీఏ పరిధి రాజధాని – 15%
చెప్పలేం – 3%
ట్రెండ్స్ తెలుగు (66 వేల ఓట్లు)
ప్రశ్న: భవిష్యత్తు తరాలకు, అభివృద్ధి అవకాశాల దృష్ట్యా ఏ రాజధాని మోడల్ ఉత్తమం?
మావిగన్ – 85%
అమరావతి – 13%
చెప్పలేం – 2%
డైల్ న్యూస్ (2 లక్షల ఓట్లు)
ప్రశ్న: ఏపీలో వైఎస్సార్సీపీ గ్రాఫ్ పెరిగిందా?
పెరిగింది – 65%
పెరగదు – 35%
తెలుగు రాజ్యం (19 వేల ఓట్లు)
ప్రశ్న: అమరావతి వర్సెస్ మావిగన్ – వచ్చే ఎన్నికల్లో ఏ ఎజెండా పైచేయి సాధిస్తుంది?
జగన్ (మావిగన్) – 83%
చంద్రబాబు (అమరావతి) – 17%
వైటీ18 (17 వేల ఓట్లు)
ప్రశ్న: ఆంధ్రప్రదేశ్కు ఏ రాజధాని నమూనా ఉత్తమం?
మావిగన్ – 84%
అమరావతి – 16%
డిజిటల్ చర్చలు ఏం చెబుతున్నాయి?
డిజిటల్ వేదికల్లో జరిగిన పోల్స్ను పరిశీలిస్తే, మావిగన్ ప్రతిపాదనకు గణనీయమైన మద్దతు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా భారీ అప్పులు, నిర్మాణ వ్యయాలు, ఇప్పటికే ఉన్న మౌలిక వసతుల వినియోగం, ప్రాంతీయ సమతుల్య అభివృద్ధి వంటి అంశాలపై నెటిజన్లు విస్తృతంగా చర్చిస్తున్నారు. మొత్తానికి మావిగన్ ప్రతిపాదన ప్రజల్లో చర్చకు కేంద్రబిందువుగా మారిందనే విషయాన్ని ఈ డిజిటల్ స్పందన స్పష్టంగా సూచిస్తోంది.






