ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మహిళలు, బాలికల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో హత్యలు, లైంగిక దాడులు, వేధింపులు, దోపిడీ ఘటనలు వెలుగులోకి రావడంతో పోలీసుల పనితీరు, నేరాల నియంత్రణ, మహిళల రక్షణకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలపై చర్చ మొదలైంది. ముఖ్యంగా మహిళలపై నేరాలకు సంబంధించిన గణాంకాలు, దిశ చట్టం రద్దు అంశాలు అధికార తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ) నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వానికి, ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైఎస్సార్‌సీపీ)కి మధ్య రాజకీయ వివాదానికి దారితీశాయి.
మహిళలపై నమోదవుతున్న నేరాలు తగ్గాయని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా, శక్తి యాప్ వంటి డిజిటల్ భద్రతా కార్యక్రమాలను ప్రచారం చేస్తోంది. అయితే, ఈ చర్యలు మహిళలకు పూర్తి స్థాయిలో రక్షణ కల్పించేందుకు సరిపోతాయా అనే ప్రశ్నలను వైఎస్సార్‌సీపీ లేవనెత్తుతోంది. నేరాల నియంత్రణతోపాటు ప్రత్యేక న్యాయస్థానాల పనితీరు, దర్యాప్తులో వేగం, బాధితులకు న్యాయం అందించే విధానాలపైనా చర్చ కొనసాగుతోంది.
విజయవాడలోని న్యూ రాజరాజేశ్వరిపేటలో మహాలక్ష్మి అనే 19 ఏళ్ల యువతిని వ్యక్తిగత వివాదం నేపథ్యంలో 22 ఏళ్ల యువకుడు కత్తితో పొడిచి హత్య చేసినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. అనంతరం నిందితుడు సమీప భవనం నుంచి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్లు సమాచారం. ఈ ఘటన రాష్ట్రంలో మహిళల భద్రతపై మరోసారి ఆందోళనలను పెంచింది.
గుంటూరులో బోరుబావి వివాదం నేపథ్యంలో ఓ మహిళను బహిరంగంగా వివస్త్రను చేసి దాడి చేసినట్లు ఆరోపణలు రావడం తీవ్ర కలకలం రేపింది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి స్థానిక టీడీపీ నేత మల్లెల మూర్తి పేరు వివాదంలోకి వచ్చింది. ఘటన అనంతరం మహిళపై జరిగిన దాడి పట్ల తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమవడంతోపాటు బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలనే డిమాండ్లు వినిపించాయి.
విశాఖపట్నంలోనూ ప్రజల భద్రతపై ఆందోళన కలిగించే ఘటనలు నమోదయ్యాయి. కంచరపాలెం, వన్‌టౌన్, గాజువాక ప్రాంతాల్లో ఒకే రోజు ఏడు గొలుసు దొంగతనాలు జరిగినట్లు సమాచారం. మరో ఘటనలో అర్ధరాత్రి సమయంలో ఓ వృద్ధురాలిని కట్టేసి, బంగారు ఆభరణాలు, నగదును దోచుకుని దుండగులు పరారైనట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఈ ఘటనలో 12 సవర్ల బంగారంతోపాటు నగదు అపహరణకు గురైనట్లు సమాచారం.
మైనర్ బాలికలపై జరుగుతున్నట్లు వెల్లడవుతున్న నేరాలు కూడా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఒంగోలులోని బీసీ సంక్షేమ వసతి గృహానికి చెందిన ఇద్దరు మైనర్ బాలికలను విశ్రాంత ఉద్యోగి నివాసానికి తీసుకెళ్లినట్లు ఆరోపణలు రావడంతో పోలీసులు పోక్సో చట్టం కింద కేసు నమోదు చేసినట్లు సమాచారం. ఈ ఘటనపై రాష్ట్ర బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ నివేదిక కోరినట్లు తెలిసింది.
రైల్వే కోడూరులో పదేళ్ల బాలికపై లైంగిక దాడి జరిగినట్లు ఆరోపణలు రావడం, విజయవాడలోని వాంబే కాలనీలో ఓ మహిళపై దాడి జరిగినట్లు వార్తలు వెలువడటం కూడా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. కుటుంబంతో కలిసి వెళ్లిన సందర్భంలో వేధింపులు ఎదుర్కొన్నట్లు ఓ మహిళా సబ్‌ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆరోపించిన అంశం సైతం వెలుగులోకి వచ్చింది.
అనకాపల్లిలో బాలిక మృతికి సంబంధించిన దర్యాప్తు, హిందూపురంలో వెలుగులోకి వచ్చినట్లు చెబుతున్న లైంగిక హింస ఘటనలు, హోంమంత్రి వంగలపూడి అనిత ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న నియోజకవర్గ పరిధిలో చోటుచేసుకున్న ఘటనలపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. సెప్టెంబర్‌లో మైలవరంలో ఓ జనసేన నాయకుడిపై అసభ్యంగా ప్రవర్తించడం, బెదిరింపులు, దుర్భాషలాడటం వంటి ఆరోపణలు ఓ మహిళ చేసినట్లు సమాచారం. ఇలాంటి ఘటనల నేపథ్యంలో మహిళలు, బాలికల రక్షణకు ప్రభుత్వం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటోందనే ప్రశ్నలు ముందుకొస్తున్నాయి.
మహిళలు, బాలికలపై నేరాలను అరికట్టేందుకు గత వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన దిశ వ్యవస్థను రద్దు చేసిన కూటమి ప్రభుత్వ నిర్ణయం రాజకీయ వివాదానికి దారితీసింది. మాజీ ముఖ్యమంత్రి, వైఎస్సార్‌సీపీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి ఈ నిర్ణయాన్ని తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ, రాష్ట్ర మహిళలు, బాలికలకు ఇది చీకటి రోజుగా అభివర్ణించారు.
గత వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన దిశ వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం మహిళలు, బాలికలపై నేరాలు జరిగినప్పుడు వేగంగా స్పందించడం, దర్యాప్తును త్వరితగతిన పూర్తి చేయడం, బాధితులకు సత్వర న్యాయం అందించడం. ఇందులో భాగంగా ప్రత్యేక పోలీసు స్టేషన్లు, ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు, వేగవంతమైన దర్యాప్తు విధానాలను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చినట్లు అప్పటి ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
దిశ కార్యక్రమానికి సంబంధించి అప్పటి ప్రభుత్వం ప్రస్తావించిన గణాంకాల ప్రకారం, దిశ యాప్‌ను 1.51 కోట్లకు పైగా డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్నారు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో యాప్ ద్వారా వచ్చిన 31,607 ఎస్‌ఓఎస్‌ కాల్స్‌పై స్పందించి పరిష్కరించినట్లు పేర్కొన్నారు. మహిళల కోసం 18 ప్రత్యేక పోలీసు స్టేషన్లు ఏర్పాటు చేయడంతోపాటు గ్రామ, వార్డు సచివాలయాల్లో సుమారు 13,500 మంది మహిళా పోలీసులను నియమించినట్లు తెలిపారు.
అలాగే, 13 ప్రత్యేక పోక్సో కోర్టులు, మహిళలకు సంబంధించిన కేసుల విచారణ కోసం 12 ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు గత ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. నేరాలకు పాల్పడినట్లు గుర్తించిన 2,17,467 మంది వివరాలతో డేటాబేస్‌ను నిర్వహించినట్లు పేర్కొంది. దర్యాప్తు పూర్తి చేయడానికి పట్టే సగటు సమయం 2017లో 156 రోజులు ఉండగా, 2022 నాటికి 28 రోజులకు తగ్గినట్లు అప్పటి ప్రభుత్వం గణాంకాలను ప్రస్తావించింది.
మరోవైపు, కూటమి ప్రభుత్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసుల మహిళా, శిశు భద్రత విభాగం నిర్వహిస్తున్న శక్తి వ్యవస్థను ప్రస్తావిస్తోంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మహిళలు ఎస్‌ఓఎస్‌ హెచ్చరికలు పంపేందుకు, ఆ సమాచారాన్ని సంబంధిత స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్లకు చేరవేసేందుకు ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. మహిళలు ప్రయాణించే సమయంలో వారి భద్రతకు తోడ్పడే ట్రాకింగ్ సదుపాయాలు కూడా ఇందులో ఉన్నట్లు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే, యాప్‌లు, డిజిటల్ సదుపాయాలు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం మాత్రమే మహిళల భద్రతకు హామీ ఇవ్వలేదని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఫిర్యాదులపై పోలీసులు ఎంత వేగంగా స్పందిస్తున్నారు? బాధితులకు ఎంత త్వరగా న్యాయం అందుతోంది? నేరాలకు పాల్పడినవారిపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు? అనే అంశాలే ప్రభుత్వ పనితీరును నిర్ణయిస్తాయని పేర్కొంటున్నారు. రాజకీయ విమర్శలకు అతీతంగా మహిళలు, బాలికలు భయం లేకుండా జీవించగలిగే వాతావరణాన్ని కల్పించడమే ప్రభుత్వం చేయాల్సిన పని అని దానిని నెరవేర్చకుండా ఎన్ని కారణాలు చెప్పినా ప్రజలు వినే పరిస్థితుల్లో ఉండరని సామాజిక వేత్తల నుండి వినిపిస్తున్న మాట
