పంచదార్ల కొండ పరిరక్షణ పోరాటంలో వైఎస్సార్‌సీపీ ఘన విజయం.

అనకాపల్లి జిల్లా రాంబిల్లి మండలంలోని చారిత్రక పంచదార్ల కొండ పరిరక్షణ కోసం వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ చేపట్టిన సుదీర్ఘ పోరాటం కీలక మలుపు తిరిగింది. పర్యావరణం, ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి ముప్పుగా మారిందని ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్న మైనింగ్ కార్యకలాపాలపై పోరాడిన వైసీపీ ఒత్తిడి నేపథ్యంలో, పంచదార్ల కొండ పరిధిలోని 153 హెక్టార్లను ‘నో మైనింగ్ జోన్’గా ప్రకటిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా జీవో జారీ చేసింది. దీంతో పంచదార్ల కొండ పరిరక్షణ కోసం సాగిన ఉద్యమం విజయవంతమైందని వైసీపీ నేతలు, స్థానికులు పేర్కొంటున్నారు.

రాంబిల్లి మండలంలోని ‘ఫణిగిరి’గా పిలువబడే పంచదార్ల క్షేత్రం ఉత్తరాంధ్రలోని ప్రముఖ చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక ప్రాంతాల్లో ఒకటి. ఇక్కడ కొలువై ఉన్న శ్రీ ఉమా ధర్మలింగేశ్వర స్వామి ఆలయానికి సుమారు 1200 ఏళ్ల చరిత్ర ఉందని చెబుతారు. చోళుల నిర్మాణ శైలికి ప్రతిబింబంగా నిలిచే ఈ ఆలయానికి సంబంధించి అనేక పురాణ, చారిత్రక ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. పంచపాండవులు ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించారని, ధర్మరాజు ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారని స్థానిక విశ్వాసాలు, శిలాశాసనాల ఆధారంగా ప్రచారంలో ఉంది. కొండపై నుంచి నిరంతరాయంగా ప్రవహించే ఐదు సహజ జలధారల కారణంగానే ఈ ప్రాంతానికి ‘పంచదార్ల’ అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. ఏడాది పొడవునా ప్రవహించే ఈ జలధారలు క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచాయి.

అయితే పంచదార్ల కొండపై గ్రావెల్ మైనింగ్ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమైన తర్వాత భారీ యంత్రాలతో తవ్వకాలు, పేలుళ్ల కారణంగా కొండ భౌగోళిక స్వరూపం దెబ్బతింటోందని స్థానికులు, వైసీపీ నేతలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కొండపై ఉన్న పురాతన నిర్మాణాలు, బౌద్ధ అవశేషాలు, ఆలయ పరిసరాలకు ముప్పు వాటిల్లుతోందని ఆరోపించారు. మైనింగ్ కారణంగా సహజ జలధారలపై ప్రభావం పడుతోందని, నీరు కలుషితమవుతోందని కూడా భక్తులు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

పంచదార్ల కొండను కాపాడేందుకు వైసీపీ నేతల మద్దతుతో గ్రామస్తులు రిలే నిరాహార దీక్షలు చేపట్టారు. మాజీ మంత్రులు గుడివాడ అమర్నాథ్, కురసాల కన్నబాబు, కరణం ధర్మశ్రీల ఆధ్వర్యంలో ర్యాలీలు, నిరసన కార్యక్రమాలు నిర్వహించి ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచారు. మైనింగ్ కార్యకలాపాలను పూర్తిగా నిలిపివేసి, పంచదార్ల కొండకు శాశ్వత రక్షణ కల్పించాలని డిమాండ్ చేశారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వ చర్యలపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసిన వైసీపీ నేతల బృందం గుడివాడ అమర్నాథ్, కరణం ధర్మశ్రీ, తనుజారాణి, గురుమూర్తి, మేడా రఘునాథ్ రెడ్డి, గొల్ల బాబురావులతో కలిసి ఢిల్లీ వెళ్లి కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డిని కలిసి ఫిర్యాదు చేసింది. పంచదార్ల కొండ ప్రాంతంలో తక్షణమే క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన నిర్వహించాలని కోరింది.

ఈ పోరాటం నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం చివరకు పంచదార్ల కొండ పరిధిలోని 153 హెక్టార్లను ‘నో మైనింగ్ జోన్’గా ప్రకటిస్తూ జీవో జారీ చేసింది. మైనింగ్‌ను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం కాకుండా, శాశ్వత రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని వైసీపీ చేసిన డిమాండ్ ఫలించిందని ఆ పార్టీ నేతలు పేర్కొంటున్నారు.

పంచదార్ల కొండ పరిరక్షణ కేవలం రాజకీయ విజయం మాత్రమే కాదని, ఉత్తరాంధ్ర పర్యావరణం, సహజ వనరులు, శతాబ్దాల నాటి ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్ని కాపాడుకునేందుకు ప్రతిపక్ష పార్టీ అండతో ప్రజలు సాధించిన విజయమని స్థానికులు భావిస్తున్నారు. ప్రజా ఉద్యమం, నిరంతర రాజకీయ పోరాటం ఉంటే ప్రభుత్వాలను కూడా నిర్ణయాలు మార్చేలా చేయవచ్చని పంచదార్ల కొండ ఉద్యమం మరోసారి నిరూపించిందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.