ఆంధ్రప్రదేశ్లో (Andhra Pradesh) ప్రస్తుతం నెలకొన్న పెట్రోల్(Petrol), డీజిల్ (Diesel) కొరత వెనుక అమరావతి నిర్మాణ పనులతో (Amaravati Construction works) సంబంధం ఉందన్న విషయం బయటపడటం ఆందోళనకరంగా మారింది. రాష్ట్రంలో సాధారణ ప్రజలకు, వాహనదారులకు అందాల్సిన డీజిల్ను ప్రభుత్వం అమరావతి నిర్మాణ పనుల్లో నిమగ్నమైన బడా కాంట్రాక్టర్లకు మళ్లించడంతో ఈ కృత్రిమ కొరత ఏర్పడిందని ప్రధాన ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
అమరావతిలో జరుగుతున్న భారీ నిర్మాణ పనుల కోసం పెద్ద ఎత్తున డీజిల్ అవసరం కాగా, నిబంధనలకు విరుద్ధంగా రిటైల్ బంకుల నుంచి ఆ ఇంధనాన్ని సరఫరా చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించడమే ఈ సంక్షోభానికి మూల కారణమని తెలుస్తోంది. ఈ వ్యవహారం ఏపీ పౌర సరఫరాల శాఖ కమిషనర్ కె. కన్నబాబు పెట్రోలియం కంపెనీలకు రాసిన లేఖ ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చిందని పలువురు చెబుతున్నారు.
2026 ఏప్రిల్ 24న రాసిన ఈ లేఖలో అమరావతి పనుల కోసం భారీగా డీజిల్ కేటాయించాలని కోరారు. ఆ లేఖలోని డేటా ప్రకారం జూలై 2026 వరకు మొత్తం 2,75,66,250 లీటర్ల డీజిల్ అవసరమని అంచనా వేశారు. నెలవారీగా చూస్తే ఏప్రిల్లో 4,238.84 కిలోలీటర్లు, జూన్లో 7,527.72 కిలోలీటర్లు, జూలైలో 6,920.08 కిలోలీటర్లు అవసరమని పేర్కొన్నారు. ఈ మొత్తాన్ని అమరావతికి సమీపంలోని పెట్రోల్ బంకుల ద్వారా రిటైల్ ధరకే సరఫరా చేయాలని ఆ లేఖలో కోరారు.
సాధారణంగా భారీ నిర్మాణ సంస్థలు లేదా బల్క్ వినియోగదారులు ఆయిల్ కంపెనీల నుంచి నేరుగా డీజిల్ కొనాలి. అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల కారణంగా (ఇరాన్ యుద్ధం వంటి అంశాలు) బల్క్ డీజిల్ ధర లీటరుకు సుమారు ₹153 ఉండగా, రిటైల్ బంకుల్లో ధర ₹98 మాత్రమే ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం నిబంధనలకు విరుద్ధంగా రిటైల్ ధరకే కాంట్రాక్టర్లకు డీజిల్ సరఫరా చేయడం వల్ల లీటరుకు ₹50 నుంచి ₹55 వరకు లాభం చేకూరిందని అంచనా. సుమారు 3 కోట్ల లీటర్లపై ఈ వ్యత్యాసం లెక్కిస్తే దాదాపు ₹150 కోట్ల స్కామ్ జరిగిందన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వ చర్యలపై కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ నీరజ్ మిట్టల్ ఏపీ ప్రభుత్వానికి రాసిన లేఖలో, రిటైల్ అవుట్లెట్ల నుంచి బల్క్ సరఫరా చేయడం పెట్రోలియం రూల్స్ 2002 మరియు పీఈఎస్వో నిబంధనలకు విరుద్ధమని పేర్కొన్నారు. రిటైల్ బంకుల్లో కేవలం వాహనాల ట్యాంకులకు లేదా గరిష్టంగా 200 లీటర్ల వరకు మాత్రమే ఇంధనం ఇవ్వాలని స్పష్టం చేశారు. ఈ చర్యల వల్ల సరఫరా వ్యవస్థ దెబ్బతింటుందని, ఇది నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం 1955 ఉల్లంఘన అవుతుందని హెచ్చరించారు. అందువల్ల తక్షణమే ఆ ఆదేశాలను వెనక్కి తీసుకోవాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించారు.
ప్రభుత్వం అమరావతి కాంట్రాక్టర్ల కోసం డీజిల్ నిల్వలను మళ్లించడంతో సాధారణ బంకుల్లో స్టాక్ తగ్గిపోయింది. దీనివల్ల ప్రజల్లో భయాందోళనలు పెరిగి, అవసరానికి మించి కొనుగోళ్లు జరిగి ఉండవచ్చని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇదే సమయంలో గోదావరి జిల్లాల్లో వరి కోతల సీజన్ కావడంతో డీజిల్ దొరకక కోత యంత్రాలు ఆగిపోయాయి. దీంతో రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోయారు. రొయ్యల చెరువుల్లో ఆక్సిజన్ అందించే ఏరియేటర్ల కోసం డీజిల్ అవసరం ఉండగా, కొరత కారణంగా అవి కూడా ఆగిపోవడంతో ఆక్వా రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆటోలు, ట్రాక్టర్లు, లారీలు డీజిల్ కోసం బంకుల వద్ద గంటల తరబడి వేచి ఉండాల్సి వచ్చింది. రవాణా వ్యవస్థ దెబ్బతినడంతో నిత్యావసరాల సరఫరాపై కూడా ప్రభావం పడింది. మొత్తంగా అమరావతి పనులను వేగవంతం చేయాలనే పేరుతో సామాన్యులకు అందాల్సిన వనరులను బడా కాంట్రాక్టర్లకు మళ్లించడం ద్వారా ప్రభుత్వం కృత్రిమ ఇంధన సంక్షోభాన్ని సృష్టించిందన్న విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఒక ప్రాంతంపై మక్కువతో రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలను ఇబ్బందులకు గురిచేయడం ఎంతవరకు సమర్థనీయమో ప్రజలు ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే స్థితికి పరిస్థితి చేరుకుంది.
