అమరావతి నిర్మాణాలకు కార్మికుల కొరత – కాంట్రాక్టు సంస్థల నిర్లక్ష్యాన్ని ఎత్తి చూపిన ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రతినిధుల బృందం?

రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతిని (Amaravati) అభివృద్ధి ప్రతీకగా (Development Symbol) చూపిస్తూ కూటమి ప్రభుత్వం (Coalition Government) భారీ ప్రచారం చేస్తున్న వేళ, అక్కడి నిర్మాణ పనుల పురోగతిపై ఇప్పుడు అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. రాజధాని ప్రాంతంలో నిర్మాణాలు వేగంగా సాగుతున్నాయని అధికార వర్గాలు చెబుతున్నప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితులు మాత్రం భిన్నంగా ఉన్నాయని తాజా సమాచారం చర్చనీయాంశంగా మారింది.

అమరావతిలో జరుగుతున్న భారీ నిర్మాణ పనులకు అవసరమైన స్థాయిలో కార్మికులను నియమించుకోవడంలో కాంట్రాక్టు సంస్థలు (Contract Agencies) తీవ్ర నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శిస్తున్నాయనే ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన కార్మికులకు కనీస వసతులు (Basic Facilities) కూడా కల్పించకపోవడం, వేసవి తీవ్రత మధ్య రేకుల షెడ్లలోనే ఉండాల్సిన పరిస్థితులు నెలకొనడం, తాగునీరు మరియు మరుగుదొడ్ల వంటి ప్రాథమిక సదుపాయాల కొరత ఉండటం వంటి అంశాలను ఇటీవల ప్రపంచ బ్యాంకు (World Bank) ప్రతినిధుల బృందం పరిశీలించినట్టు సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది.

సీఆర్డీఏ (CRDA) మరియు ఏడీసీఎల్ (ADCL) పరిధిలో మొత్తం 88 నిర్మాణ పనులు కొనసాగుతుండగా, వాటిని నిర్వహించేందుకు 11 ప్రధాన కాంట్రాక్టు సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి. ఒప్పందాల ప్రకారం కనీసం 22 వేల మంది కార్మికులు అవసరమని నివేదికలు పేర్కొన్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం పని చేస్తున్న వారి సంఖ్య ఆ స్థాయికి చాలా తక్కువగా ఉందని అధికారులు గుర్తించినట్టు సమాచారం. కనీసం 30 వేల మంది సిబ్బంది అవసరమని సూచించినప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితి అందుకు పూర్తి భిన్నంగా ఉందని తెలుస్తోంది.

ఇంటీరియర్ పనులు, జీఏడీ టవర్లు (GAD Towers), మంత్రులు మరియు న్యాయమూర్తుల భవనాల నిర్మాణం వంటి కీలక పనులకు అదనపు సిబ్బంది అవసరమయ్యింది. అదే సమయంలో లారీలు, బుల్డోజర్లు, క్రేన్లు, ట్రాక్టర్లు, సిమెంట్ మిక్సర్లు వంటి యంత్రాలు కూడా భారీ స్థాయిలో అవసరమయ్యాయి. అయితే అవసరమైన 3600 వాహనాలు, యంత్రాల స్థానంలో కేవలం 1100 మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయని నివేదికల్లో తేలినట్టు సమాచారం.

కాంట్రాక్టు సంస్థలు టెండర్ల సమయంలో సమర్పించిన నివేదికల్లో చూపిన సిబ్బంది సంఖ్యలకు, ప్రస్తుతం వాస్తవంగా పని చేస్తున్న కార్మికుల సంఖ్యకు పెద్ద ఎత్తున వ్యత్యాసం ఉన్నట్టు అధికారులు గుర్తించినట్టు వార్తలు వస్తున్నాయి. అధికారిక లెక్కల్లో 20 వేల మందికి పైగా కార్మికులు ఉన్నట్టు చూపిస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవంగా 17 వేల మంది కూడా పనుల్లో లేరని తనిఖీల్లో బయటపడినట్టు సమాచారం.

అమరావతిలో పనిచేస్తున్న ఎన్‌సీసీ(NCC), ఎల్ అండ్ టీ(L&T), కెపీసీ(KPC), ఎంఈఐఎల్ (MEIL) తదితర సంస్థలకు వేల కోట్ల రూపాయల కాంట్రాక్టులు అప్పగించబడినప్పటికీ, ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం అవసరమైన కార్మికులను నియమించలేదనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం భారీ స్థాయిలో చదరపు అడుగుకు వ్యయాలను నిర్ణయించినప్పటికీ, ఆ లాభాలు కాంట్రాక్టు సంస్థలకే పరిమితమవుతున్నాయనే ఆరోపణలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఇక కార్మికుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన 20 క్యాంపుల్లో పరిస్థితులు మరింత ఆందోళనకరంగా ఉన్నట్టు సమాచారం. ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రతినిధులు చేసిన పరిశీలనలో చాలా క్యాంపుల్లో కనీస ప్రమాణాల ప్రకారం సదుపాయాలు లేవని గుర్తించినట్టు తెలిసింది. అనంతరం సీఆర్డీఏ అధికారులు నిర్వహించిన తనిఖీల్లో కూడా అక్కడ చూపించినంతమంది కార్మికులు లేరని తేలినట్టు ప్రచారం జరుగుతోంది.

కూలీలకు సమయానికి వేతనాలు చెల్లించకపోవడం, వేసవి తీవ్రత, తాగునీటి కొరత, కనీస నీడ కూడా లేకపోవడం వంటి కారణాలతో అనేక మంది కార్మికులు అనారోగ్యానికి గురవుతున్నారని, కొత్తగా కార్మికులు రావడానికి ఆసక్తి చూపడం లేదని అధికారులు గుర్తించినట్టు సమాచారం. అదే సమయంలో స్థానిక కార్మికులను పనుల్లోకి తీసుకోవడంలో కూడా కాంట్రాక్టర్లు ఆసక్తి చూపడం లేదనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాలు ఇప్పుడు అమరావతి నిర్మాణాల వాస్తవ పరిస్థితిపై పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీస్తున్నాయి.