2013లో ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో(Chhattisgarh) జరిగిన జీరాం ఘాటీ(Jhiram Ghati) మావోయిస్టు దాడి దేశ చరిత్రలోనే అత్యంత విషాదకరమైన ఘటనల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఈ కేసులో 10 మందిని జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ(National Investigation Agency – NIA) ప్రత్యేక న్యాయస్థానం దోషులుగా తేల్చింది. జగ్దల్‌పూర్(Jagdalpur) ప్రత్యేక న్యాయస్థానం న్యాయమూర్తి అభయ్ సింగ్ రాజ్‌పుత్ (Abhay Singh Rajput) తీర్పును వెలువరించారు. దోషుల్లో ఇద్దరు మహిళలు కూడా ఉన్నారు. సెప్టెంబర్ 16న దోషులకు విధించాల్సిన శిక్షలను న్యాయస్థానం ఖరారు చేయనుంది.
2013 మే 25న బస్తర్ జిల్లాలోని దర్భా పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో ఉన్న జీరాం లోయలో(Jhiram Valley) ఈ దారుణ ఘటన చోటుచేసుకుంది. కాంగ్రెస్ నేతలను(Congress Leaders) లక్ష్యంగా చేసుకున్న మావోయిస్టులు పరివర్తన్ ర్యాలీలో పాల్గొని తిరిగి వెళ్తున్న కాంగ్రెస్ నేతల కాన్వాయ్‌పై ఒక్కసారిగా దాడికి పాల్పడ్డారు.
ఈ దాడిలో అప్పటి ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు నంద్ కుమార్ పటేల్(Nand Kumar Patel), ఆయన కుమారుడు దినేశ్(Dinesh), అప్పటి అసెంబ్లీ ప్రతిపక్ష నేత మహేంద్ర కర్మ(Mahendra Karma), మాజీ కేంద్ర మంత్రి విద్యాచరణ్ శుక్లా(Vidyacharan Shukla), మాజీ ఎమ్మెల్యే ఉదయ్ ముద్లియార్(Uday Mudaliar) సహా పలువురు కాంగ్రెస్ నేతలు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
మావోయిస్టులను ఎదుర్కొనేందుకు సల్వాజుడుం పేరుతో ప్రత్యేక బలగాన్ని ఏర్పాటు చేసిన మహేంద్ర కర్మ కూడా ఈ దాడిలో హతమయ్యారు. ఆయన మరణాన్ని మావోయిస్టులు తమ విజయంగా భావించినట్లు అప్పట్లో వార్తలు వచ్చాయి. ఈ దాడిలో మొత్తం 29 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ఘటనతో ఛత్తీస్‌గఢ్ కాంగ్రెస్ అగ్రనాయకత్వం తీవ్రంగా దెబ్బతింది.
కేసు తీవ్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ విచారణ చేపట్టింది. 2014 సెప్టెంబర్‌లో జగ్దల్‌పూర్‌లోని ప్రత్యేక న్యాయస్థానంలో అభియోగపత్రాన్ని దాఖలు చేసింది. విచారణలో భాగంగా 101 మంది సాక్షులను న్యాయస్థానం ముందు ప్రవేశపెట్టింది. జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ దర్యాప్తుతో పాటు ఈ ఘటనపై 2 న్యాయ కమిషన్లు (Judicial Commissions) కూడా విచారణ జరిపాయి.
తాజా తీర్పుపై రాజకీయ విమర్శలు కూడా వెల్లువెత్తుతున్నాయి. మాజీ ముఖ్యమంత్రి భూపేశ్ బఘేల్(Bhupesh Baghel) జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ వాస్తవాలను అణచివేసిందని ఆరోపించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి స్వతంత్రంగా దర్యాప్తు చేసే అవకాశం ఇవ్వలేదని అన్నారు. అప్పట్లో అధికారంలో ఉన్న భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం సరైన భద్రతా చర్యలు చేపట్టడంలో విఫలమైందని విమర్శించారు.
అయితే భూపేశ్ బఘేల్ ఆరోపణలను మాజీ ముఖ్యమంత్రి, మాజీ భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ ఉపాధ్యక్షుడు రమణ్ సింగ్(Raman Singh) ఖండించారు. ఈ కేసుపై బఘేల్‌కు నిజమైన ఆసక్తి లేదని, రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే ఈ అంశాన్ని ఉపయోగించుకుంటున్నారని ఆయన విమర్శించారు.
