యూపీఐ(UPI) చెల్లింపుల విషయంలో అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి కొత్త మార్పులు అమల్లోకి రానున్నాయి. రూ.2,000కు మించిన వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి చేసే యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (Merchant Discount Rate – MDR) విధించనున్నారు. ఈ ఛార్జీని వ్యాపారులే(Merchants) భరించాల్సి ఉంటుంది. ఒక్కో లావాదేవీకి గరిష్ఠంగా రూ.300 వరకు ఈ ఛార్జీ ఉండనుంది.
ఈ నేపథ్యంలో మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్‌పై 18 శాతం జీఎస్టీ (GST) కూడా వర్తించనుంది. అయితే ఈ జీఎస్టీ మొత్తం యూపీఐ లావాదేవీ విలువపై కాకుండా కేవలం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీపై(MDR) మాత్రమే విధిస్తారు. జీఎస్టీ పరిధిలో నమోదైన అర్హత కలిగిన వ్యాపారులు చెల్లించిన జీఎస్టీకి ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ (Input Tax Credit – ITC) పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు రూ.10,000 విలువైన యూపీఐ చెల్లింపుపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ప్రకారం రూ.40 ఛార్జీ ఉంటుంది. ఈ రూ.40పై 18 శాతం జీఎస్టీ అంటే రూ.7.20 అవుతుంది. అంటే మర్చంట్‌కు మొత్తం ఛార్జీ రూ.47.20గా ఉంటుంది. అయితే అర్హత ఉన్న వ్యాపారులు ఈ జీఎస్టీని ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ ద్వారా సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు.
కొన్ని ప్రత్యేక రంగాలకు రూ.2,000కు మించిన చెల్లింపులపై 0.4 శాతం బదులుగా రూ.5 ఫ్లాట్ మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ వర్తించనుంది. రైల్వేలు(Railways), టెలికాం(Telecom), బీమా(Insurance), ఇంధనం (Fuel) వంటి కొన్ని విభాగాలు ఈ రాయితీ రేటు పరిధిలో ఉంటాయి.
ప్రభుత్వానికి భారీ ఆదాయం వచ్చే అవకాశం కూడా ఉందని పన్ను నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్‌పై 18 శాతం జీఎస్టీ విధించడం ద్వారా ఏటా సుమారు రూ.3,500 కోట్ల నుంచి రూ.4,000 కోట్ల వరకు జీఎస్టీ ఆదాయం సమకూరే అవకాశం ఉందని నిపుణులు పేర్కొన్నారు. అయితే ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ కారణంగా ప్రభుత్వానికి వచ్చే నికర ఆదాయం దీనికంటే తక్కువగా ఉండవచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి.
మరోవైపు జీఎస్టీ పరిధిలో లేని వస్తువులు లేదా సేవల వ్యాపారులకు ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ పూర్తిగా అందకపోవచ్చు. దీంతో అలాంటి వ్యాపారులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్‌కు సంబంధించిన జీఎస్టీ భారం ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
అందువల్ల యూపీఐపై 18 శాతం జీఎస్టీ నేరుగా విధిస్తున్నారనే అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు. రూ.2,000కు మించిన అర్హత కలిగిన వ్యాపార చెల్లింపులపై విధించే మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీపై మాత్రమే 18 శాతం జీఎస్టీ వర్తిస్తుంది.
