ఆంధ్రప్రదేశ్లో (Andhra Pradesh) పారిశ్రామికాభివృద్ధి (Industrial Development) పేరుతో జరుగుతున్న భారీ భూ కేటాయింపులు (Land Allocations), రాయితీలు (Subsidies) ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. రాష్ట్రానికి పెట్టుబడులు తీసుకొస్తున్నామనే పేరుతో కూటమి ప్రభుత్వం (Coalition Government) కొత్తగా ఏర్పడిన, అనుభవం లేని కంపెనీలకు వేల కోట్ల విలువైన భూములను కారు చౌకగా కేటాయిస్తోందన్న విమర్శలు బలపడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా కంపెనీలు నమోదైన కొద్ది నెలల్లోనే భారీ ప్రాజెక్టులు, వందల ఎకరాల భూములు, వేల కోట్ల రాయితీలు పొందడం అనేక అనుమానాలకు తావిస్తోంది.
ఓర్వకల్లులో (Orvakal) సోలార్ మాడ్యూల్ తయారీ యూనిట్ (Solar Module Manufacturing Unit) ఏర్పాటు పేరుతో ఉత్తరప్రదేశ్ కేంద్రంగా ఆగస్టు 2025లో ఏర్పాటైన గ్రైడన్ ఎనర్జీ (Gridon Energy) సంస్థకు 47.65 ఎకరాల భూమిని ఎకరాకు కేవలం రూ.10 లక్షల చొప్పున కేటాయించడం తీవ్ర వివాదాస్పదమైంది. మార్కెట్ విలువ ప్రకారం ఈ భూమి ధర రూ.238 కోట్లకు పైగా ఉంటే, ప్రభుత్వం దానిని కేవలం రూ.4.76 కోట్లకే అప్పగించిందన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా పెట్టుబడిలో దాదాపు 69 శాతం వరకు సబ్సిడీలు, విద్యుత్ రాయితీలు, స్టాంప్ డ్యూటీ మినహాయింపులు వంటి భారీ ప్రోత్సాహకాలు కూడా ఇవ్వడం ప్రశ్నలు రేకెత్తిస్తోంది. ఆశ్చర్యకరంగా, ఈ భారీ రాయితీలకు ప్రతిఫలంగా లభించే ఉద్యోగాలు కేవలం 320 మాత్రమే.
ఇదే తరహాలో నవంబర్ 2025లో ఏర్పాటైన ఎన్ఏఎన్ గ్రీన్మెట్ (NAN Greenmet) సంస్థకు నాయుడుపేటలో విలువైన భూములు తక్కువ ధరలకు కేటాయించడమే కాకుండా, పెట్టుబడిలో 60 శాతం పైగా రాయితీల రూపంలో తిరిగి ఇవ్వనున్నారు. కొన్ని నెలల క్రితం మాత్రమే ఏర్పాటైన సంస్థలకు ఇంత వేగంగా ప్రభుత్వ మద్దతు ఎలా లభిస్తోందనే ప్రశ్నలు ప్రతిపక్షాలు లేవనెత్తుతున్నాయి.
ఉర్సా క్లస్టర్స్ (Ursa Clusters) కేసు మరింత సంచలనంగా మారిన విషయం తెలిసిందే. హైదరాబాద్లోని ఒక అపార్ట్మెంట్ చిరునామాతో 2025 ఫిబ్రవరిలో నమోదైన ఈ సంస్థకు విశాఖలో సుమారు 60 ఎకరాల భూమిని ప్రభుత్వం కేటాయించేందుకు ఆమోదం తెలిపింది. డేటా సెంటర్, ఐటీ క్యాంపస్ పేరుతో రూ.5,728 కోట్ల పెట్టుబడి ప్రతిపాదించిన ఈ కంపెనీకి పారిశ్రామిక అనుభవం లేదన్న అంశం చర్చనీయాంశమైంది. కేవలం కొన్ని నెలల క్రితమే పుట్టిన సంస్థకు వేల కోట్ల విలువైన ప్రభుత్వ భూములు ఎలా కేటాయించారన్న ప్రశ్నలు వచ్చాయి.
ఇండిచిప్ సెమికండక్టర్స్ (Indichip Semiconductors) సంస్థ వ్యవహారం కూడా అనుమానాలకు తావిస్తోంది. జనవరి 2025లో నోయిడాలో కేవలం రూ.1 కోటి మూలధనంతో నమోదైన ఈ సంస్థ, ఏర్పడిన 10 రోజుల్లోనే రాష్ట్రంలో రూ.14 వేల కోట్ల పెట్టుబడుల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. తరువాత ఈ ప్రతిపాదనను రూ.22,976 కోట్లకు పెంచడం విశేషం. కానీ సంస్థ డైరెక్టర్లకు సెమికండక్టర్ రంగంలో అనుభవం లేకపోవడం, అయినప్పటికీ ఓర్వకల్లులో భారీ భూములు తక్కువ ధరలకు కేటాయించబడటం విమర్శలకు కారణమవుతోంది.
స్కై స్టోరేజ్ సొల్యూషన్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (Sky Storage Solutions Private Limited) సంస్థ కూడా డిసెంబర్ 2025లోనే ఏర్పడింది. రెండు నెలలు పూర్తికాకముందే విశాఖలో 15 ఎకరాల భూమిని ఎకరాకు రూ.80 లక్షల రాయితీ ధరకు కేటాయించారు. రూ.106 కోట్ల పెట్టుబడితో గిడ్డంగులు, లాజిస్టిక్స్ సెంటర్ ఏర్పాటు చేస్తామని సంస్థ ప్రకటించింది. కానీ ఇంత వేగంగా భూమి కేటాయింపులు జరగడం వెనుక రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలున్నాయా అన్న చర్చ మొదలైంది.
జనవరి 2025లో ఏర్పాటైన జిన్ఫ్రా ప్రెసిషన్స్ (Zinfra Precisions) సంస్థకు అనంతపురంలో వంద ఎకరాలకు పైగా భూములు కేటాయించిన ప్రభుత్వం, ఆ సంస్థ తరువాత వెనక్కి తగ్గడంతో భూ కేటాయింపులను రద్దు చేయాల్సి వచ్చింది. దీంతో “ముందు భూములు కేటాయించి తరువాత కంపెనీల సామర్థ్యం పరిశీలిస్తున్నారా?” లేక వాటాల పంపకాల్లో తేడా జరిగిందా అనే విమర్శలు ప్రతిపక్షాల నుండి వినిపిస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ ప్రాజెక్టులు రాష్ట్రానికి పెట్టుబడులు, ఉపాధి అవకాశాలు తీసుకొస్తాయని చెబుతోంది. కానీ విమర్శకుల నుండి మాత్రం నిజంగా పరిశ్రమలు వస్తున్నాయా? లేక కేవలం కాగితాల మీద భారీ పెట్టుబడుల ప్రచారం చేస్తూ విలువైన ప్రభుత్వ భూములను ప్రైవేట్ సంస్థలకు తక్కువ ధరలకు అప్పగిస్తున్నారా? అన్న సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ముఖ్యంగా ఈ కంపెనీల్లో చాలావరకు కొత్తగా నమోదైనవే కావడం, వాటికి సంబంధిత రంగాల్లో అనుభవం లేకపోవడం, అయినప్పటికీ వేల కోట్ల ప్రాజెక్టులు అప్పగించబడటం ప్రజల్లో అనుమానాలకు దారితీస్తోంది. పరిశ్రమల ముసుగులో భూభాగోతం జరుగుతోందా? భూ కేటాయింపుల వెనుక వాటాల రాజకీయాలు, అంతర్గత ఒప్పందాలు ఉన్నాయా? అన్న చర్చ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వేడెక్కుతోంది.
ప్రజల ఆస్తులైన ప్రభుత్వ భూములను కేటాయించే ముందు పారదర్శక టెండర్లు, కంపెనీల అర్హతల పరిశీలన, ఆర్థిక సామర్థ్యం, గత అనుభవం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం పూర్తి వివరాలు బయటపెట్టాలని డిమాండ్లు పెరుగుతున్నాయి. లేకపోతే “పెట్టుబడుల మాయాజాలం” పేరుతో భూముల బదిలీ మాత్రమే జరుగుతోందన్న ఆరోపణలు మరింత బలపడే అవకాశముంది.
