నీట్ పేపర్ లీక్ కేసు (NEET Paper Leak Case) నేపథ్యంలో విద్యార్థులపై (Students) జరిగిన లాఠీచార్జ్ (Lathi Charge) వ్యవహారంపై సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. భారత రాజ్యాంగం (India Constitution) ప్రతి పౌరుడికి (Citizen) శాంతియుతంగా నిరసన (Peacefully Protest) తెలిపే హక్కు (Right) కల్పించిందని స్పష్టం చేసిన ధర్మాసనం, కేవలం నిరసన చేపట్టారనే కారణంతో పోలీసులు బలప్రయోగానికి దిగడం సమర్థనీయం కాదని పేర్కొంది. ఈ వ్యాఖ్యలు దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి నిరసన హక్కులపై చర్చకు దారితీశాయి.
జూలై 20న నిర్వహించిన “సంసద్ చలో” (Sansad Chalo) కార్యక్రమంలో భాగంగా నీట్ పేపర్ లీక్ కేసులో న్యాయం కోరుతూ విద్యార్థులు పెద్ద ఎత్తున నిరసన చేపట్టారు. ఈ సందర్భంగా పోలీసులు(Police) లాఠీచార్జ్ చేయడంతో పాటు టియర్ గ్యాస్ (Tear Gas) ప్రయోగించారు. ఈ ఘటనపై స్వతంత్ర విచారణ జరిపించాలని కోరుతూ పలువురు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా, విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం రాజ్యాంగబద్ధ హక్కుల ప్రాముఖ్యతను మరోసారి గుర్తు చేసింది.
ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో (Democratic System) ప్రతి పౌరుడికి శాంతియుతంగా తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసే స్వేచ్ఛ ఉందని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో కేవలం నిరసన జరుగుతోందనే కారణంతో లాఠీచార్జ్ (Lathi Charge) లేదా ఇతర బలప్రయోగాలను సమర్థించలేమని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. చట్టాన్ని అమలు చేసే సంస్థలు కూడా రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులను గౌరవిస్తూ వ్యవహరించాలని సూచించింది.
విద్యార్థులపై జరిగిన లాఠీచార్జ్, టియర్ గ్యాస్ ప్రయోగంపై స్వతంత్ర విచారణ (Independent Inquiry) జరపాలని పిటిషనర్లు డిమాండ్ చేశారు. పోలీసుల చర్యలపై సమగ్ర దర్యాప్తు జరిపి, బాధ్యులపై తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
ప్రజాస్వామ్యంలో శాంతియుత నిరసనలు ప్రజల ప్రాథమిక హక్కుల్లో ఒకటని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రజలు తమ సమస్యలను ప్రభుత్వానికి తెలియజేసే ప్రజాస్వామ్య మార్గమే నిరసన అని, అలాంటి సందర్భాల్లో అధికార యంత్రాంగం కూడా రాజ్యాంగ విలువలను పాటించాలని సూచిస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్టు తాజా వ్యాఖ్యలు నిరసన హక్కు, పోలీసుల అధికారాల పరిమితులపై దేశవ్యాప్తంగా కొత్త చర్చకు తెరతీశాయి.
